Ook dit jaar is er een specifiek thema rond deze dag: "Ik blijf meedoen”. Wat houdt dit thema precies in? En waarom is sociaal actief blijven zo belangrijk voor mensen met dementie?

Adviesrapport WHO

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) publiceerde recentelijk een adviesrapport dat gebaseerd is op een grote studie die de bestaande literatuur onderzocht. In die studie werden 14 risicofactoren onderzocht en besproken die beïnvloedbaar zijn, en die het risico op het krijgen van dementie mogelijk kunnen verkleinen (zie ook: Dementie en levensstijl: 14 factoren om op te letten, Livingston The Lancet Commissions 2024). In deze vernieuwde en herziene versie van de resultaten bleven veel eerdere leefstijl adviezen bestaan: Zoals onder andere zorgen voor voldoende beweging, een gezond en gebalanceerd dieet en voorkomen van overgewicht.

In de nieuwste versie van het rapport geeft de WHO meer aandacht aan slaap, luchtvervuiling, slechtziendheid, gehoorverlies, beroertes, traumatisch hersenletsel en het belang van sociaal contact. Een combinatie van maatregelen levert waarschijnlijk het meeste op, concluderen ze.

Sociaal actief blijven

Gebrek aan sociaal contact wordt meermaals genoemd als één van de factoren die het risico op dementie vergroten. Sociaal actief blijven en deelnemen aan de maatschappij is belangrijk om het risico op dementie zo laag mogelijk te houden. Waarschijnlijk komt dit doordat sociale interacties je brein op een positieve manier prikkelen. Tijdens een gesprek is je brein bijvoorbeeld hard aan het werk met informatie verwerken, inleven en reageren op wat de ander zegt. Daarnaast krijg je een gevoel van verbondenheid als je met mensen bent die je graag ziet en dat kan stressverminderend werken.

Maar hoe blijf je ook sociaal actief op oudere leeftijd, als je misschien minder mobiel bent of als je het wel best vindt allemaal? Of als je merkt dat je toch wat geheugenproblemen hebt? Alzheimer Nederland schreef hier een mooi artikel over: Sociaal actief blijven. Een van de tips was: “Doe vrijwilligerswerk. Zo ontmoet je mensen met dezelfde interesses, die het belangrijk vinden om anderen te helpen”.

Vrijwilligerswerk

Vrijwilligerswerk kan nog prima als je al wat geheugenproblemen hebt, mits het werk goed aansluit bij de mogelijkheden van de persoon in kwestie en er voldoende begeleiding is natuurlijk. Vrijwilligerswerk helpt om structuur te behouden, je nuttig te voelen en om onder de mensen te blijven. Je zou kunnen denken aan eenvoudige hand- en spandiensten, zoals koffiezetten, opruimen in een buurthuis, dieren knuffelen of helpen met uitlaten in een dierenasiel. Ook kun je denken aan handmatig werk of groenonderhoud in een rustige omgeving. Een organisatie die speciaal voor mensen met dementie vrijwilligerswerk aanbiedt is bijvoorbeeld DemenTalent.

Belangrijk is maatwerk: kies bijvoorbeeld voor voorspelbare taken, die weinig complexe beslissingen vereisen, voldoende en geduldige begeleiding met kennis van dementie, en voorkom overbelasting. Vrijwilligerswerk moet ontspanning en plezier blijven brengen.

Tips en hulp

Voor begeleiders is er op de website Samendementievriendelijk veel informatie te vinden. Je leest er hoe mensen met dementie goed begeleid kunnen worden, zodat ze mee kunnen blijven doen in de maatschappij en zich verbonden blijven voelen met anderen.

Als je zelf dementie hebt zijn er via “Ik heb dementie” tips te vinden hoe je de regie kan houden en er zelf voor kan zorgen dat je een goed leven hebt met dementie. De website is speciaal aangepast voor luisteren als lezen moeilijk(er) gaat.

Samen beleven met Fietslabyrint

Ook Fietslabyrint kan gebruikt worden om sociale interacties te bevorderen. Veel van onze klanten zetten een extra stoel of bankje naast het Fietslabyrint om samen te kunnen fietsen. Kies samen een route uit, vertel over wat er te zien is of fiets een oude vakantiebestemming en haal samen herinneringen op. Het hoeft niet ingewikkeld te zijn: geluk is pas echt geluk als het gedeeld wordt.